Odszkodowania za błąd medyczny (lekarski)

Czym jest błąd medyczny?

Błąd medyczny, czyli działanie lekarza (lub jego zaniechanie), które nie jest zgodne z aktualną wiedzą medyczną.

Wyróżniamy kilka typów takich “uchybień”, wśród których warto wymienić:

• Diagnostyczne – dotyczące błędach w rozpoznaniu chorób.
• Terapeutyczne – polegające na niewłaściwym doborze sposobów leczenia.
• Techniczne – odnoszące się bezpośrednio do zabiegu.
• Organizacyjne – związane z funkcjonowaniem placówki medycznej.
• Informacyjne – czyli brak odpowiedniego lub niewłaściwe poinformowania pacjenta.

Niepowodzenie w leczeniu nie zawsze jest traktowane jako błąd medyczny. Warto wiedzieć, że takie sytuacje mogą być po prostu rezultatem nieszczęśliwego wypadku medycznego, który z kolei nie rodzi odpowiedzialności prawnej. O ile zachowano wszelkie procedury.

Kto może przysługiwać odszkodowanie za błąd lekarski?

Osobą, która ma prawo dochodzenia rekompensaty w pierwszej kolejności, jest oczywiście sam pacjent. Jeśli w wyniku uchybienia dojdzie do jego śmierci – prawo takie przechodzi na członków najbliższej rodziny (w tym: małżonka, dzieci, rodziców, rodzeństwo itp.).

Co interesujące, odszkodowanie może należeć się również osobom poszkodowanym pośrednio, czyli takim, które muszą zrezygnować z pracy, aby opiekować się poszkodowanym.

Jakie odszkodowania za błąd medyczny i zadośćuczynienia możesz otrzymać?

W tym obszarze możemy mówić o kilku formach rekompensaty finansowej. Podstawowym świadczeniem jest oczywiście zadośćuczynienie za doznaną krzywdę (ból, cierpienie i pogorszenie jakości życia). Poza nim, poszkodowanym przysługuje odszkodowanie za poniesione szkody materialne (koszty leczenia, rehabilitacji, specjalistycznej opieki, leków itp.).

Dodatkowo, możesz żądać rekompensaty za utracone zarobki oraz zmniejszone szanse na przyszłość. W poważniejszych przypadkach można ubiegać się o przyznanie renty. Jeśli błąd medyczny doprowadził do śmierci pacjenta – członkom jego rodziny przysługuje zadośćuczynienie za ich cierpienie, a także zwrot kosztów leczenia i pogrzebu. Stosowne odszkodowanie powinny dostać również osoby, wobec których miał np. obowiązek alimentacyjny.

FAQ – najczęściej zadawane pytania – odszkodowania za błąd medyczny

Co to są błędy medyczne?

W naszym ustawodawstwie funkcjonuje definicja błędu w sztuce lekarskiej – są to działania niezgodne z aktualną wiedzą medyczna i obowiązującymi standardami leczenia. Co do zasady – nie każdy zły wynik leczenia jest błędem. Należy mieć na uwadze, że w medycynie istnieje ryzyko powikłań, za które nie ma odpowiedzialnego.

O błędzie medycznym mówimy wtedy, gdy pacjentowi zostanie wyrządzona szkoda. Powodem jest brak zachowania standardów leczenia przez lekarza lub personel medyczny.

Błędy medyczne dzielimy na:

– diagnostyczne – sprowadzają się do braku, błędnej, lub opóźnionej diagnozy medycznej będącej podstawą do dalszego prawidłowego leczenia;

– związane z przepisywaniem leków – w ich przepisywaniu, etykietowaniu i pakowaniu;

– chirurgiczne – związane z opóźnieniem w podjęciu decyzji o operacji, pozostawieniu ciała obcego, zabieg w niewłaściwym miejscu, niedostatecznej kontroli infekcji;

– laboratoryjne – użycie przeterminowanych odczynników, zła identyfikacja pacjenta, niewłaściwe wprowadzanie danych;

– błędy podczas porodu.

Jak udowodnić, że doszło do błędu?

Klasyczną metodą jest zebranie materiałów dowodowych w postaci dokumentów potwierdzających zaistnienie błędy medycznego.

Musisz kierować się następującymi przesłankami pozyskując dokumenty potwierdzające:

– wina – działania podmiotu odpowiedzialnego za leczenie było nie zgodne z aktualną wiedzą medyczną i nie zachowało należytej staranności;

– szkoda – udokumentować konkretny weryfikowalny uszczerbek:

– na zdrowiu np. kalectwo;

– majątkowy dokumentujący dodatkowe koszty leczenia, utracone korzyści majątkowe;

– emocjonalny – stany bólowe, cierpienie, trwałe zmiany komfortu życia;

– związek przyczynowy – powstała szkoda musi wynikać tylko z błędu. Nie można brać tu pod uwagę powikłań chorobowych.

Do materiałów dowodowych przy takich postępowaniach zaliczamy:

– kompletną historię choroby oraz karty leczenia szpitalnego;

– opinia innego specjalisty lub biegłego sądowego;

– wyniki badań diagnostycznych i laboratoryjnych;

– lekarskie zalecenia wypisowe;

– dokumentacja pielęgniarska;

– zeznania świadków;

– zdjęcia;

– korespondencja z placówką medyczną;

– faktury i rachunki.

Ile pieniędzy mogę otrzymać?

Wielkość kwot zgłaszanych w związku z błędami medycznymi jest ściśle uzależniona od stopnia krzywdy pacjenta. W takich postępowaniach o kwotach decydują udokumentowane skutki błędu medycznego. Mogą to być kwoty od 5 000 zł do nawet 1 000 000 zł.

Należy mieć również na uwadze, że poszkodowany może dostać świadczenia, które rekompensują:

– wydatki na zwiększone potrzeby – w ich skład wchodzą koszty, jakie nie istniałyby gdyby nie powstał błąd. Do takich wydatków należy np. dostosowanie mieszkania do potrzeb związanych z niepełnosprawnością;

– wydatki na leczenie – obejmują koszty zabiegów, operacji, konsultacji lekarskich, rehabilitacji;

– wyrównanie utraconego dochodu, – jeśli w wyniku uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia obniżyły się Twoje dochody, możesz wystąpić o ich wyrównanie ;

– koszty przekwalifikowania – możesz zdobyć nowy zawód obciążając sprawcę szkody medycznej kosztami przekwalifikowania;

– odszkodowanie – wyrównanie wszystkich strat finansowych, jakie powstały w wyniku uszkodzenia ciała;

– zadośćuczynienie za krzywdę – zadaniem tego świadczenia jest rekompensata finansowa za stany bólowe i inne niedogodności związane ze sfera psychiki;

Gdzie najlepiej dochodzić swoich praw do odszkodowania?

Musisz odpowiedzieć sobie na pytanie, jaki cel chcesz osiągnąć?

Jednakże wybór ścieżki postępowania zależy od odpowiedzi na to pytanie. Jeśli chcesz:

– uzyskać najwyższe odszkodowanie:

– wynajmij dobrą kancelarię odszkodowawczą, która ma doświadczenie i w drodze negocjacji z ubezpieczycielem uzyska dla Ciebie szybko pierwszą transzę świadczenia. A następnie szybko doprowadzi do zawarcia ugody w sprawie. Nie ma tu opłat wstępnych, nie ponosisz ryzyka finansowego związanego z całym procesem odszkodowawczym a całe postępowanie trwa zdecydowanie krócej niż droga sądowa. Tutaj tak jak w sądzie nie ma górnego limitu kwoty zadośćuczynienia;

– w postępowaniu sądowym uzyska dla Ciebie adekwatne do straty odszkodowanie za ból i cierpienie, zwrot kosztów leczenia oraz (jeśli będą ku temu podstawy) dożywotnią rentę. Zaletą tych działań jest fakt, że wyrok wiąże szpital i ubezpieczyciela. Zdecydowaną wadą zniechęcającą duży procent poszkodowanych jest – długość całego procesu (często 3–5 lat); duże koszty początkowe (wadium od pozwu, opłata za opinie biegłych sądowych). Istnieje również ryzyko przegranej wtedy, musisz pokryć koszty procesu i zastępstwa procesowego szpitala.

– ukarać winnych (lekarza/personelu)

– skieruj sprawę do prokuratury, która całkowicie bezpłatnie przeprowadzi postępowanie wyjaśniające. Także z udziałem biegłych. Skieruje również wniosek do sądu o ukaranie winnych. Będziesz mógł uczestniczyć w procesie, jako oskarżyciel posiłkowy. Minusem jest fakt, że procedura ciągnie się latami i nie uzyskasz w niej automatycznie odszkodowania;

– uzyskać szybką wypłatę rekompensaty

– zgłoś zdarzenie do Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych funkcjonującego pod auspicjami Rzecznika Praw Pacjenta. To jest najprostsze i bezpłatne rozwiązanie. Procedurę sprawdzającą uruchamia się wysyłając zgłoszenie i dokumentację medyczną i uzyskuje się rekompensaty bez udowadniania winy konkretnego lekarza. Decyzja jest wydawana po ok 3 miesiącach. Maksymalnie uzyskasz 200 000 zł. To mniej niż w sądzie lub negocjacjach, ale za to o wiele szybciej i bez kosztów. Miej na uwadze, iż zaakceptowanie wypłaty oznacza zrzeczenie się roszczeń w tej sprawie przed sadem cywilnym.

Czy to, co mnie spotkało to błąd medyczny, czy nieuniknione powikłanie?

Tyko i wyłącznie po analizie Twojej dokumentacji medycznej przez lekarza orzecznika można w sposób odpowiedzialny odpowiedzieć na tak zadane pytanie. Granica między powikłaniem a błędem jest bardzo cienka, ale w prawie medycznym znajdziemy kryteria, które je rozróżniają.

To są zasadnicze równice:

– nieuniknione powikłanie: jest to następstwo (negatywne) prawidłowo przeprowadzonego zabiegu. Jest ono niezależne od lekarza. Powinieneś zostać poinformowany przed zabiegiem o ryzykach powikłań. Medyk zrobił wszystko zgodnie ze swoja wiedzą. Organizm zareagował w określony negatywny sposób na przeprowadzony zabieg. Nie ma tu finansowej odpowiedzialności lekarza i placówki medycznej.

– o błędzie medycznym mówimy w sytuacji, gdy negatywne konsekwencje zabiegu wynikają z niewiedzy, niedbalstwa lub braku zachowania procedur. Gdyby lekarz działał zgodnie z obowiązującą wiedzą można było go uniknąć. Błędem jest też brak podjęcia działań w sytuacji zgłaszanych dolegliwości przez pacjenta.

Również, jeśli powikłanie było „naturalnym ryzykiem” zabiegu, mówimy o błędzie medycznym, gdy:

– lekarz nie rozpoznał powikłania na czas

– w wyniku zignorowania objawów lub zastosowania niewłaściwego leczenia powikłania.

– nie podpisałeś świadomej zgody, – jeśli przed zabiegiem nikt nie uprzedził Cię o ryzyku danego powikłania, szpital odpowiada za brak należytej informacji nawet, jeśli sam zabieg wykonano idealnie.

Kto decyduje o tym czy doszło do błędu w sztuce lekarskiej?

Decyzję czy doszło do błędu w sztuce lekarskiej podejmuje tylko i wyłącznie niezależny organ od podmiotu odpowiedzialnego. W postępowaniach ugodowych (negocjacjach przedsądowych) jest to biegły z zakresu medycyny. W procesie cywilnym – sąd (najczęściej na podstawie opinii biegłego sądowego). Żaden pacjent, lekarz lub dyrektor placówki medycznej nie może arbitralnie stwierdzić, że do błędu doszło.

Tak wygląda proces decyzyjny w zależności od wybranych działań:

1. Sąd Powszechny – o zaistnieniu błędu medycznego decyduje sędzia posiadający wiedzę i doświadczenie z zakresu prawa. Dlatego najczęściej posiłkuje się niezależnymi opiniami zespołu biegłych z zakresu medycyny. Najczęściej są to osoby z niezależnych uniwersytetów medycznych;
– biegłych z zakresu medycyny powołuje się do oceny dokumentacji medycznej i odpowiedzi na pytania sądu. Ich opinie są bardzo ważnym dowodem w sprawie;
– tylko sędzia na podstawie zgromadzonych dowodów orzeka o winie i decyduje o wysokości odszkodowania;

2. W Funduszu Kompensacyjnym Zdarzeń Medycznych o błędzie (zdarzeniu medycznym) decyduje Rzecznik Praw Pacjenta.
– decyzja jest podejmowana przez niego na podstawie opinii Rady Kompensacyjnej. W jej składzie zasiadają doświadczeni lekarze;
– dzięki tej procedurze sprawa nie jest procedowana w sadzie, trwa stosunkowo krótko, ale uzyskiwane kwoty są niższe niż w sądzie;

3. Sąd Lekarski po zbadaniu zgłoszenia przez Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej. Działa on przy Okręgowej Izbie Lekarskiej. To jest ścieżka skutkująca ukaraniem lekarza.
– o winie lekarza decydują tutaj sami lekarze
– może on zostać ukarany naganą, zawieszeniem jak również odebraniem prawa wykonywania zawodu;
WAŻNE: W tym postępowaniu nie są przyznawane żadne pieniądze.

4. Prokuratura – po zgłoszeniu zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa, prokurator przeprowadzi śledztwo i zadecyduje czy są podstawy i dowody pozwalające postawić lekarzowi zarzuty karne.

Ile trwa proces o błąd medyczny?

Procesy sądowe w związku z błędem medycznym jest postępowaniem niezwykle długotrwałym i potrafi skończyć się nawet po 6 latach. W polskim sądownictwie zaliczane są do jednych z najbardziej skomplikowanych postepowań.

Poszczególne etapy:

– Sąd Rejonowy lub Okręgowy (I instancja) od 3 do 5 lat. To tam następują przesłuchania świadków, prowadzone są postępowania dowodowe i przeprowadzane kluczowe analizy;

– Sąd Apelacyjny lub Okręgowy (II instancja) od 1 do 2 lat. Po odwołaniu się którejś ze stron to właśnie tutaj trafia sprawa;

Dlaczego to trwa tak długo?

– podstawowym problemem w tych postepowaniach jest specyfika spraw medycznych i skomplikowane procedury. Sędzia nie ma wiedzy medycznej, dlatego musi posiłkować się w jak największym zakresie wiedzą biegłych sądowych. Opracowywane są one od 6 miesięcy do nawet 1 roku. Powodem są również długie przerwy między rozprawami wynoszące od 3 do 6 miesięcy.